شناختنامه امام خمینی و انقلاب اسلامی

حـضـور مستقيم درجبهه و درگيرى رو در رو با دشمن ، در جهاد ابتدايى بر زنان واجب نيست ، امّا در جـهـاد دفـاعـى آنـان نـيـز هـمـچـون مـردان موظف به دفاع از اسلام و حكومت اسلامى مى باشند. دليـل ايـن مـطـلب نـيـز آن اسـت كـه دفاع در برابر تهاجم دشمن واجب عينى است كه برعهده همه مـكلّفين اعم از زن و مرد قرار گرفته و تنها پس از اين كه عدّه اى در حد كفايت آن را انجام دادند از عهده ديگران ساقط مى شود.
امام خمينى (ره ) در مورد وجوب دفاع بر همگان مى فرمايد:
اگـر خـداى نـخـواسته زمانى يك هجومى به مملكت اسلامى بشود بايد همه مردم ، زن ومرد حركت كـنـند. مساءله دفاع اين طور نيست كه تكليف منحصر به مرد باشد يا اختصاص به يك دسته اى داشته باشد. همه بايد بروند از مملكت خود دفاع كنند. 
حـضـور مـسـتـقـيـم زنـان در صـحـنـه هـاى دفـاع را در قـالب عـنـاويـن ذيل مى توان توضيح داد:
1 ـ رزم شـجاعانه : در برخى از موارد، با توجه به مقتضيات و شرايطى كه به وجود مى آيد زنـان نـيـز خـود را مـلزم بـه رزم مستقيم با دشمن مى بينند و در اين راه ، چون مردان شجاع ، بى بـاكـانـه بـه دشـمـن حـمله ور شده و وظيفه خود در دفاع از كيان اسلام را به انجام مى رسانند. نمونه هايى از اين نوع در صدر اسلام و در حضور پيامبر اكرم (ص ) به وقوع پيوسته است .
در نبرد اُحد، زنى بنام ((نسيبه )) به همراه شوهر و دو فرزند خود در جنگ شركت داشت . در آغاز درگيرى ، او مشك آب را برداشته و به مجروحان آب مى داد. در اوج درگيرى عده اى از مسلمانان ، پيامبر را تنها گذارده پا به فرار نهادند. در اين هنگام ، نسيبه براى حفاظت از جان پيامبر(ص )، با دشمن به نبرد پرداخت و دوازده زخم شمشير و نيزه برداشت . 
ام حـارث نـيـز كه از زنان شجاع انصار بود در جنگ حنين شركت داشت و وقتى لشكريان حضرت (ص ) پـا بـه فـرار گـذاشـتـنـد، او فـرار نـكـرد و در پـيـش روى رسول خدا(ص ) قرار گرفت و خود را سپر بلاى پيامبر اسلام (ص ) نمود. 
اُمّ اَبـان نـمـونـه ديـگـرى از زنان شجاع صدر اسلام بود كه پس از شهادت همسرش در جنگ با رومـيـان ، ابـتـدا هـمـسـر خـويـش را كفن كرد و سپس براى خونخواهى به مبارزه مسلحانه با كفار پـرداخـت . در ايـن درگـيـرى ، عـلاوه بـر هـدف قـرار دادن قاتل همسرش ، تعداد ديگرى از دشمن را نيز به هلاكت رساند. 
2 ـ پـرسـتـارى از مـجـروحـان : از ديـگـر نـقـش هـاى بـرجسته زنان در جنگ ، پرستارى و مداواى مجروحين در جبهه مى باشد. پيامبر اكرم (ص ) به زنان براى حضور در جبهه و مداواى مجروحين اذن مى داد و آنها نيز مشتاقانه در اين كار شركت مى جستند. از جمله اين زنان مى توان از ام عطيّه ، معاذه غفاريه ، ليلاى غفاريه و ام سنان اسلميه نام برد. 
در طـول جـنگ تحميلى عراق عليه ايران نيز، زنان فراوانى در قالب بسيج و غير آن در اين امر مشاركت داشته و تعدادى از آنها نيز به شرف شهادت رسيده و يا مجروح شده اند.
گفتنى است زنان در جنگ هاى صدر اسلام كارهايى برعهده داشته اند كه با توجه به شرايطِ زمـان مـا، ايـن امـور بر عهده مردان قرار مى گيرد. اين گونه كارها عبارت بودند از: آبرسانى بـه جـبـهـه و آب دادن به رزمندگان ، حمل مجروحين و شهدا به پشت جبهه ، نگهدارى تداركات و رسـانـدن مـهـمـات بـه رزمـنـدگـان ، آشـپـزى و طـبـخ غـذا، تـهـيـه دارو و تـعـمـيـر و تـرمـيـم وسايل تداركاتى رزمندگان .

شركت غير مستقيم

نـقـش زنـان در جـبـهه و جنگ بيشتر از طريق غير مستقيم مى باشد. البته تاءثير اين مشاركت به مراتب بيشتر از مشاركت آنان به طور مستقيم بوده و با توجه به توضيحاتى كه خواهد آمد مى توان گفت كه حضور مردان در جبهه نيز مديون همين مشاركت زنان است .
امام خمينى درباره نقش پراهميّت زنان در انقلاب و به ويژه جبهه و جنگ مى فرمايد:
ما مفتخريم كه بانوان و زنان ، پير و جوان ، خرد و كلان ، در صحنه هاى فرهنگى واقتصادى و نـظـامـى ، حـاضـر و هـمـدوش مـردان ، يا بهتر از آنان در راه تعالى اسلام و مقاصد قرآن كريم فـعـّاليـّت دارنـد و آنان كه توان جنگ دارند در آموزش نظامى كه براى دفاع از اسلام و كشور اسلامى ، از واجبات مهم است شركت و از محروميت هايى كه توطئه دشمنان و ناآشنايى دوستان از احـكـام اسـلام و قـرآن بـر آنـهـا، بـلكـه بـر اسـلام و مـسـلمـانـان تـحميل نمودند، شجاعانه و متعهدانه خود را رهانيده و از قيد خرافاتى كه دشمنان براى منافع خـود بـه دسـت نـادانـان و بـعـضى آخوندهاى بى اطّلاع از مصالح مسلمين به وجود آورده بودند، خـارج نـمـوده انـد. و آنـان كـه تـوان جـنـگ نـدارنـد در خـدمـت پـشـت جـبهه به نحو ارزشمندى كه دل مـلت را از شوق و شعف به لرزه مى آورد و دل دشمنان و جاهلان بدتر از دشمنان را از خشم و غـضـب مـى لرزانـد، اشتغال دارند و ما مكرّر ديديم كه زنان بزرگوارى زينب گونه عليهاسلام الله ، فـريـاد مـى زنند كه فرزندان خود را از دست داده و در راه خداى تعالى و اسلام عزيز از هـمـه چيز خود گذشته و مفتخرند به اين امر و مى دانند آنچه به دست آورده اند بالاتر از جنات نعيم است ، چه رسد به متاع ناچيز دنيا  !
اقسام حضور و نقش هاى زنان در پشت جبهه را مى توان چنين ترسيم نمود:

رزمنده پروری و تشویق شوهران :

      ايجاد آرامش روانى براى رزمندگان نسبت به اداره زندگى و تربيت فرزندان

      استقبال از شهادت جوانان

      پرستارى و امدادگرى

      كمك هاى مالى و تداركاتى

      فعاليت هاى تبليغاتى

در زمـان هـاى گـذشـتـه و در صدر اسلام ، يكى از عملكردهاى زنان ، تشويق و تهييج مردان به جـنـگ بـه وسيله ايراد خطابه ، شعر، سرود و... بود. اين كار در ميدان جنگ صورت مى گرفت . براى نمونه مى توان به عكرشه دختر اطرش ، بكاره هلاليه و زرقاء دختر عدى كوفى اشاره كـرد كـه در جـنـگ صـفـيـن بـا خـوانـدن اشـعـار و خـطـابـه بـه تـشـويـق مـردان مـبـادرت مـى كردند. 
در زمان معاصر به دليل گسترش وسايل ارتباط جمعى ، به حضور مستقيم زنان در جبهه براى انـجـام ايـن امر نيازى نمى باشد و در حقيقت از امورى است كه زنان مى توانند در پشت جبهه نقش ايـفـا كـنـنـد. در طـول جـنـگ تـحـمـيلى عراق عليه جمهورى اسلامى ايران نيز عده اى از زنان ، با سرودن اشعار حماسى و دينى ، و پخش آنها از راديو و مطبوعات ، به تهييج دلاور مردان جبهه و جـنـگ هـمت گماردند و با تبليغات خويش ، وظيفه خود در دفاع از اسلام و سرزمين اسلامى را به انجام رساندند.